زندگینامه حضرت خضر

زندگینامه حضرت خضر

 

خضر و موسی,علوم غریبه,شاپ لرن

 

خضر یکی از اولیاء و پیامبران الهی است که معاصر حضرت موسی بود و شخصیتی مجهول‌الحقیقه در فرهنگ اسلامی و دارای مقامی خاص در عرفان اسلامی که به ادبیات فارسی و فرهنگ عامه نیز راه یافته است. نام او به دو صورت خِضْر و خَضِر بیان شده است.

نسب و کیستی خضر، برپایهٔ روایات

گفته‌اند خضر از اولاد سام بن نوح و پسرخالهٔ ذوالقرنین بود. در وجه تسمیه خضر نوشته‌اند که هر کجا می‌نشست سبز می‌شد. با این حال بنا به برداشتی نیز، دو نفر با نام خضر وجود داشته‌اند، خضر اکبر که از اولاد سام بن نوح بوده و خضر ثانی که از انبیای بنی‌اسرائیل بود و مصاحب موسی بوده‌است. او یکی از چهار مادر هستی در اشعار فردوسی است که با لقب مشک خوانده شده است:

یکی مشک نام و دگر سیسنک یکی نام نار آن دگر سوسنک

یک بررسی دقیق تر متون مختلف نشان می‌دهد که نسخ بعدی داستان‌های ذالقرنین به قرآن وابسته‌اند به‌طوری‌که از طریق مفسران اولیهٔ مسلمان فهمیده می‌شود.

در قرآن

نام وی صریحآ در قرآن نیامده، اما در آیات ۶۰ تا ۸۲ سوره کهف ماجرایی اسرارآمیز درباره دیدار موسی علیه‌السلام با بنده‌ای صالح حکایت شده که از او با تعبیر «عَبْداً مِنْ عِبادِنا آتـَیناهُ رَحْمَةً مِنْ عِنْدِنا و عَلَّمْناهُ مِنْ لَدُنَّا عِلْماً»

یاد شده است.
قریب به اتفاق عالمان اسلامی این بنده صالح را خضر خوانده‌اند.

ویژگی‌های خضر (ع)
نوشیدن آب حیات
وی از جمله کسانـی است که به چشمه آب حیات دست پیدا کرده و مقداری از آن را نوشیده است.
عمر جاویدان
خضر (ع) هـم اکنون زنده است و تا نفخ صور زنده خـواهد بـود.
امام رضا (ع) فرمـود: خضر از آب حیات نـوشید پـس او زنده است تا نفخ صور دمیده شود. حلبی نیز در همیـن راستـا آورده است که: «اجمع العلماء بـالنقل علـی کـون الخضـر حیـا بـاقیـا الـی الان».
 قدرت و نیرومندی
خداوند به خضر (ع) تـوان و قدرت نیرومندی عطا کرده، چنانکه طریحـی مـی نـو یسد: خداوند به خضر تـوان و قدرت بسیار بالایی عطا کـرد. و مسـوول مقـدمه الجیـش ذی القـرنیـن بوده است.
هر کجا نامـش برده شـود فـورا حاضر می گردد
امام رضا (ع) در باره ایـن ویژگی می فرماید: «و انه لیحضر حیث ما ذکر فمـن ذکره منکـم فلیسلم علیه».
هر کجا از او یاد شود همانجا حاضر می شود، پـس هـر یک از شمـا به یـاد او افتـاد بـر او سلام کنـد.
حضور همه ساله در مراسم حج
امام رضا (ع) مـی فرماید: «و انه لیحضر المـوسـم کل سنه فیقضی جمیع المناسک و یقف بعرفه فیومـن علی دعاء المـومنیـن».
همه سـاله در مـراسـم حج حضـور مـی یاب و تمـام مناسک حج را نیز انجام می دهد، و در عرفات در کنار سایر حجاج خانه خدا مـی‌ایستـد و بر دعای مومنین آمین می گوید.
همراهی با امام زمان
از روايات استفاده مى‌شود علاوه بر آن‌كه آن بندۀ شايستۀ خداوند، در دوران غيبت حضرت مهدى عليه السّلام مونس تنهايى‌هاى آن امام پنهان خواهد بود،در دوران حكومت آن حضرت نيز داراى نقش مهمى خواهد بود.
امام رضا عليه السّلام:فرمودند: «إنّ الخضر شرب من ماء الحياة فهو حىّ لا يموت. . . و سيؤنس اللّه به وحشة قائمنا فى غيبته»
انـدرزگـویـی و نصیحت پذیری

از دیگر ویژگی‌های حضرت خضـر (ع) ایـن است که هم به دیگران توصیه و اندرز می داده و هـم دنبال آن بـوده که از نصایح و گفته هـای بزرگـان و صـالحـان کمـال بهره و استفاده را ببرد. مثلا گاه می بینیـم که معصومین (علیهم السلام) امثال امام صادق و امام باقر و امام زین العابدین وصایای او را به مـوسـی و اندرزهای خضر را به دیگران برای ما نقل کرده‌اند. و گاهـی هـم روایت کرده‌اند که خضر به محضر شان مـی رفته و در خـواست نصیحت و تـوصیه مـی نموده مثلا به امیر المومنین پیشنهاد کرد که مرا به کاری راهنمایـی کـن که اگر آن را انجام دهـم خداوند مرا از آتش جهنم نجات دهد.

ملاقات با حضرت موسی(ع)

آنچه قرآن درباره ملاقات موسی و خضر و وقایع پس از آن بیان فرموده است: موسی به همراه جوانی که در منابع اسلامی یوشع بن نون، خواهرزاده و جانشین موسی، دانسته شده است

ــ به سوی مجمع‌البحرین می‌رود.
در آن‌جا وقتی موسی از همراهش می‌خواهد که ماهی‌ای را که با خود برداشته بودند برای خوردن بیاورد وی خبر می‌دهد که ماهی زنده شده و به دریا رفته و او فراموش کرده است بگوید.
سپس از همان راهی که آمده بودند بازمی‌گردند و در راه بنده‌ای را می‌یابند که خدا از جانب خود « رحمت » و «علم » به او عطا کرده است.
موسی از او (خضر) اجازه همراهی می‌خواهد و پاسخ می‌شنود که تو نمی‌توانی همپای من صبر کنی.
با اصرار موسی و به شرط این‌که او از کارهایی که می‌کند سؤال نکند همراه هم به راه می‌افتند.
در راه سوار کشتی می‌شوند و خضر شروع به سوراخ کردن آن می‌کند.
موسی به این کار اعتراض می‌کند و با توبیخ خضر، یعنی یادآوری همان نکته که به وی هشدار داده بود، مواجه می‌شود.
در ادامه مسیر نوجوانی را می‌بینند و خضر بی‌مقدمه او را می‌کشد.
مجددآ موسی از خضر انتقاد می‌کند و با توبیخ دوم خضر روبه‌رو می‌شود.
در ادامه راه وارد قریه‌ای می‌شوند که اهالی‌اش از غذا دادن به آن‌ها ابا می‌کنند و خضر در آن‌جا دیواری در حال ریزش را بازسازی می‌کند.
بار دیگر موسی بر خضر خرده می‌گیرد و این‌بار خضر به موسی می‌گوید که دیگر باید از هم جدا شویم.
اما برای آگاه ساختن موسی، علت کارهای سه‌گآن‌هاش را توضیح می‌دهد: سبب سوراخ کردن کشتی این بود که آن کشتی به چند بینوا تعلق داشت و معیوب کردن آن موجب می‌شد که پادشاه از غصب آن صرف‌نظر کند؛ کشتن نوجوان برای آن بود که مبادا پدر و مادر مؤمنش را به کفر وادارد؛ در زیر آن دیوار نیز گنجی متعلق به دو نوجوان یتیم از پدری نیکوکار قرار داشت که بازسازی آن موجب می‌شد آن دو پس از سن بلوغ به حقشان برسند. براساس آنچه در جوامع معتبر حدیثی اهل‌سنّت آمده است، این داستان قرآن از همان سال‌های نخستین توجه مسلمانان را جلب کرده و سؤالات و اختلافاتی میان صحابه و تابعین برانگیخته بود.

راهنمای حضرت موسی

بنابر حدیثی در صحیحین، ابن عباس سؤال و اختلاف خود را با فردی دیگر، درباره هویت مرشد موسی، نزد اُبیّ بن کعب می‌بَرد و او گفتار پیامبر را برایش نقل می‌کند: موسی در میان گروهی از بنی‌اسرائیل بود که ناگهان مردی نزد او آمد و به او گفت از خود داناتر کسی را می‌شناسی؟ پاسخ داد: نه.
وحی آمد که آری بنده ما خضر.
موسی از خداوند راه دیدار او را پرسید.
خداوند آن ماهی را نشانه او قرار داد و به او گفته شد همین که آن ماهی را گم کردی، از همان راه که رفته بودی برگرد که به زودی به او برخواهی خورد.

در این حدیث نبوی علاوه بر تصریح به نام خضر، سبب عزیمت موسی به مجمع البحرین و نحوه ملاقات او با خضر توضیح داده شده است.
همچنین بنابر روایتی دیگر، ابن عباس در پاسخ به سؤال سعید بن جبیر ، موسای مذکور در این ماجرا را همان پیامبر مشهور بنی‌اسرائیل ، موسی بن عمران ، دانسته و نوف بکالی، از اصحاب علی علیه‌السلام، را به سبب اعتقاد به این‌که او موسای دیگری است، دروغگو خوانده و در برخی نقل‌ها از او با تعبیر دشمن خدا یاد کرده است.
 
 در منابع حدیثی شیعه نیز مطالبی درباره دیدار موسی و خضر نقل شده است.
محل ملاقات

براساس حدیثی از امام صادق علیه‌السلام، مسجد سهله در کوفه محل همان صخره‌ای است که ظهور خضر بر حضرت موسی در کنار آن صورت گرفته است.

از فرمایش امام صادق(ع) چنین بر می آید که خضر را خداوند به سوی قومش مبعوث کرد و او مردم را به توحید و اقرار به انبیای الهی و ایمان به کتاب‌هایش دعوت می کرد.
از معجزاتش این بود که بر هر زمین خشکی می نشست، زمین سبز و خرم می شد و دلیل نامش به خضر (سبز) نیز همین است. خضر، طولانی ترین عمر را دارد و از لحاظ اینکه خضر و الیاس هر دو در این جهان زنده و جاوید ند، به یکدیگر شبیه‌اند! نقل است که آن دو، هر سال به حج می روند، کعبه را طواف می کنند ولی مردم آن‌ها را نمی شناسند. خضر همه روزه در بیابان ها و الیاس در میان دریا ها می گردند، تا گم شدگان را به راه بیاورند.
او یک دانشمند الهی بود، و مشمول رحمت خاص پروردگار، و مامور به باطن و نظام تکوینی جهان، و آگاه از پاره‌ای از اسرار، و از یک جهت معلم موسی بن عمران، هر چند موسی در پاره‌ای از جهات بر او مقدم بوده است.
امکان رؤیت

در اینکه آیا می شود حضورا به خدمت خضر رسید یا نه باز روایات دو دسته هستند.
دسته اول آن‌هایی می باشند که امکان رؤیت را نفی کرده حتی از امامان معصوم.
مثلا از امام رضا (ع) نقل شده که فرمود: «و انه لیاتینا فیسلم فنسمع صوته و لا نری شخصه». خضر نزد ما می آید و به ما سلام می کند پس ما صدایش را می شنویم ولی شخص او را نمی بینیم.
همچنین از حضرت رضا (ع) روایت شده که هنگامی که رسول خدا رحلت کرد شخصی در خانه اهل بیت آمده و به آنان تعزیت و تسلیت گفت، اهل بیت صدایش را می شنید ند اما شخص او را نمی دید ند، حضرت امام علی (ع) فرمود این خضر است که آمده و مصیبت پیامبر را به شما تعزیت می دهد. 

دسته دوم روایاتی هستند که از آن‌ها چنین بر می آید: علاوه بر اینکه معصومین صدای خضر را می شنید ند شخص او را نیز می دید ند و گاهی هم یاران امام با خضر ملاقات می کردند. و بارها دیده شده که به حضور امامان رسیده و سؤالاتی از آنان کرده که در برخی موارد پاسخ پرسش ها را به فرزند معصومشان واگذار کرده‌اند.
همانگونه که روایت شده امام باقر در حج بود ند مردی به حضور امام رسید و دو زانو نشست و از آن حضرت سؤالی کرد. امام باقر فرمود ند از فرزندم جعفر (ع) بپرس. و در آخر خبر آمده که امام باقر فرمود: این خضر است.
همچنین از ملاقات های مکرر خضر با حضرت امیر که هم میثم تمار او را دیده و هم شرطة الخمیس شخص خضر را دیده بودند و به گمان اینکه او دشمن علی است و از تاریکی شب آمده است استفاده کند تا علی را ترور بنماید. و همچنین از ملاقات و گفتگوی مکرر خضر با امام زین العابدین در مدینه و در بین راه مکه و مدینه و از فرستادن امام صادق (ع) چوبی از درخت طوبی را جهت رفع تشنگی داود رقی به وسیله او و روایات متعدد دیگر استفاده می شود. خضر (ع) با اهل بیت (ع) تماس حضوری داشته بلکه بسیاری اوقات کارهای معصومین را نیز انجام می داده است. اما نسبت به سایر مردم در زمان حیات معصومین گاه گاهی مورد رؤیت بوده است و اما در زمان غیبت، همانند خود امام زمان جز در موارد بسیار نادر، برای احدی قابل رؤیت و شناسایی نمی باشد.

حضرت خضر,علوم غریبه,شاپ لرن

همچنین ببینید

حضرت مسیح,عیسی مسیح,علوم غریبه,شاپ لرن

حضرت عیسی

حضرت عیسی   یاد کن آنگاه که فرشتگان گفتند: ای مریم، خدا تو را به …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

محصولی موجود نیست